Erfgoeddag

Zondag 27 april is het weer Erfgoeddag!

Een hele dag lang kun je in heel Vlaanderen en Brussel terecht voor een fantastisch en veelzijdig erfgoedaanbod. Je gastheren zijn onder andere musea, archieven, erfgoedbibliotheken, heemkundige kringen, kerkfabrieken, socioculturele verenigingen, restauratoren en tal van andere deelnemers.

Met de hand op het hart: zij zullen hun uiterste best doen om je een dag lang - tussen 10 en 18 uur - in de watten te leggen. Een aantal organisaties laten hun activiteit ook langer duren. Uiteraard hopen ze op je terugkeer nà Erfgoeddag. Als dat geen fijne garantie is voor een vijfsterrendag! Bovendien zijn alle activiteiten gratis.

Erfgoed een saaie boel? Erfgoeddag breekt een lans voor gezinnen. Vergeet al die vooroordelen en trek er met het gezin op uit. Heel wat organisaties doen op Erfgoeddag een extra inspanning om het jou - en de andere leden van je gezin, groot en klein - naar de zin te maken. In het programma wijst Vlieg je de weg naar kindvriendelijke activiteiten. Maak alvast je borst nat voor wandelingen, geleide bezoeken, concerten, spelletjes, vertelmomenten en nog veel meer.

Cultureel erfgoed in de kijker.

Het is een vraag die keer op keer terugkeert: wat dat dan eigenlijk en precies is: cultureel erfgoed? In de vele manieren om dat te duiden, komen enkele zaken toch altijd weer terug. Laten we dus een poging wagen om dit begrip te definiëren.

Om te beginnen mag je ‘erf-goed’ heel letterlijk nemen: het gaat over datgene wat we van vorige generaties hebben geërfd en waarvoor we nu zorg dragen, met de bedoeling om het straks op onze beurt ook weer te kunnen doorgeven. Die erfgoedtransfer van generatie op generatie bestaat, omdat we belang hechten aan al die materiële en immateriële getuigenissen over en uit het verleden.

Zonder een hedendaagse gemeenschap die er nog (of opnieuw) belang aan hecht, kan er immers van erfgoed geen sprake zijn. Uiteraard hoeft die ‘erfgoedgemeenschap’ niet de samenleving in haar geheel te zijn: zowat elke vorm van erfgoed heeft zowel zijn fervente aanhangers, die er hun eigen identiteit deels mee creëren, als zijn tegenstanders, die het een overbodig en zinloos restant van vroeger tijden vinden.

Afhankelijk van de vraag of het al dan niet in tastbare, materiële vorm bestaat, maken we onderscheid tussen materieel en immaterieel erfgoed. Tot het immaterieel erfgoed behoren dan verhalen, liederen, tradities, sociale gebruiken, vaardigheden, enz. die enkel bestaan en doorgegeven kunnen worden doordat mensen ze in de praktijk blijven brengen. Daarnaast is er binnen het materiële erfgoed het onderscheid tussen roerend en onroerend erfgoed. Die laatste categorie bevat monumenten, sites en landschappen die wel tastbaar zijn maar niet verplaatst kunnen worden. Het erfgoed dat dan onder andere in musea, archieven en bibliotheken bewaard wordt, is roerend van aard: het is tastbaar én verplaatsbaar. Het roerende en het immateriële erfgoed samen noemen we in Vlaanderen het cultureel erfgoed, omdat de beleidsbevoegdheid ervoor bij de gemeenschapsminister voor cultuur ligt.

Waarom elk jaar een Erfgoeddag?

Erfgoeddag is een sensibiliseringsactie rond cultureel erfgoed voor publiek, sector, pers en beleid in Vlaanderen en Brussel. Het evenement streeft ernaar dat iedereen op een eigentijdse, kwalitatieve en zinvolle manier omgaat met het cultureel erfgoed in zijn dagelijkse omgeving. Erfgoed mag worden ontdekt als iets waardevols, dat dicht bij ieder van ons staat. Alle initiatieven die op Erfgoeddag worden aangeboden zijn er dan ook op gericht om dat cultureel erfgoed inzichtelijk te maken en op die manier een omslag te realiseren in de publieke perceptie en benadering van erfgoed.

Erfgoeddag heeft ook de bedoeling om de sector zelf zo goed mogelijk te laten samenwerken, innoverende impulsen te cultiveren en de eigen activiteiten in een hedendaags erfgoedperspectief te plaatsen. Ook wil Erfgoeddag de reflectie over erfgoedontsluiting, publiekswerking en duurzaamheid stimuleren.